چرا مردم دوباره سراغ خرید آیپاد می روند؟
به گزارش مجله جام جهان، تصور کنید در شلوغی یک ایستگاه مترو یا در سکوت خلوت یک پیاده روی عصرگاهی، هندزفری سیم دار خود را به یک دستگاه کوچک و مستطیلی متصل می کنید که هیچ اعلانی (Notification) برای قطع کردن آرامش شما ندارد. این صحنه ای است که این روزها در دستان بسیاری از جوانان نسل تازه مشاهده می گردد که در پی راهی برای فرار از بمباران بی وقفه پیغام ها و شبکه های اجتماعی هستند.
بازگشت به موزیک پلیرهای قدیمی و آیپاد (iPod) نه یک حرکت نمایشی، بلکه واکنشی عمیق به خستگی دیجیتالی (Digital Burnout) است که گریبان گیر جوامع مدرن شده است. در دورانی که گوشی های هوشمند تمام ابعاد زندگی ما را تسخیر نموده اند، لمس دوباره بدنه فلزی یک پخش کننده موسیقی ساده می تواند حسی از کنترل و مالکیت بر لحظه ها را به انسان بازگرداند. این پدیده نشان دهنده تغییر جهت معنادار سلیقه عمومی از راحتیِ بی قیدوشرط الگوریتم ها به سمت تجربه های ملموس و فیزیکی گذشته است. آ
یا واقعا یک دستگاه بازنشسته که سال ها پیش به وسیله اپل کنار گذاشته شد، می تواند کلید گمشده تمرکز در دنیای امروز باشد؟ در ادامه این مطلب، دلایل روان شناختی و آماری این استقبال غیرمنتظره را واکاوی می کنیم تا بفهمیم چرا این ابزارهای کلاسیک دوباره به صدر فهرست خریدها بازگشته اند.
جادوی ابزارهای تک منظوره در عصر تمرکززدایی
دلیل اصلی گرایش دوباره به بازگشت به موزیک پلیرهای قدیمی و آیپاد را باید در مفهوم مینیمالیسم دیجیتال (Digital Minimalism) جست وجو کرد که کَل نیوپورت (Cal Newport)، استاد علوم کامپیوتر، به خوبی آن را تبیین می نماید. او معتقد است که آیپاد برخلاف گوشی های هوشمند که مجموعه ای از پیغام رسان ها، اخبار و رسانه های اجتماعی را در خود بلعیده اند، تنها برای یک هدف طراحی شده است و آن هم شنیدن موسیقی است. این تک منظوره بودن باعث می گردد کاربر بتواند بدون ترس از وسوسه چک کردن ایمیل یا اینستاگرام، غرق در ملودی ها گردد و کیفیت عمیقی از گوش دادن را تجربه کند.
وقتی شما با یک آیپاد کلاسیک (Classic) یا نانو (Nano) وقت می گذرانید، در واقع در حال مرزبندی میان دنیای خصوصی خود و هجمه اطلاعاتی دنیا بیرون هستید. این دستگاه ها به کاربر اجازه می دهند تا به ثبات و ثباتی در استفاده از تکنولوژی برسد که در گوشی های هوشمند تقریبا غیرممکن است.
جست وجوی امید و آرامش در بقایای تکنولوژی گذشته
بسیاری از خریداران نو این دستگاه های قدیمی، از نسل زد (Gen Z) هستند که در پی راهی برای تطهیر فکر (Cleanse) خود از وابستگی شدید به گوشی می گردند. برای این دسته از جوانان، استفاده از یک آیپاد دست دوم که از بازارهای محلی یا بسترهای آنلاین تهیه شده، راهی برای تجربه دنیایی آرام تر و کم آشوب تر است. آن ها معتقدند که در دنیای پر از بلاتکلیفی امروز، چنگ زدن به اشیایی که یادآور زمان های ساده تر و شادتر هستند، نوعی حس امنیت و امید به آینده ایجاد می نماید. تجربه کار با چرخک کلیک (Click Wheel) و انتخاب دستی آهنگ ها، حسی شبیه به آغاز دوباره مغز را به آن ها می دهد که هیچ اپلیکیشن استریم موسیقی قادر به بازسازی آن نیست. در واقع، این اشیا تنها پخش کننده صدا نیستند، بلکه کپسول های زمان کوچکی هستند که از هیاهوی تبلیغات و الگوریتم های مزاحم خالی شده اند.
لذت اصطکاک در برابر راحتیِ بی روح الگوریتم ها
پدیده دیگری که به بازگشت به موزیک پلیرهای قدیمی و آیپاد دامن زده، مفهومی تحت عنوان بیشینه سازی اصطکاک (Friction-maxxing) است که در آن افراد به جای راحتیِ محض، در پی چالش های لذت بخش فیزیکی می گردند. به جای اینکه اجازه دهید یک هوش مصنوعی بر اساس عادت های شما فهرست پخش (Playlist) بسازد، شما مجبور هستید آهنگ ها را به صورت دستی انتخاب و روی حافظه دستگاه بارگذاری کنید. این فرآیند زمان بر و دستی، معنای نوی به رابطه انسان و موسیقی می بخشد و باعث می گردد هر قطعه موسیقی ارزش بیشتری پیدا کند.
جالب است که حتی محدودیت های سخت گیرانه مدارس برای استفاده از گوشی، دانش آموزان را به سمت این دستگاه های قدیمی سوق داده تا بتوانند بدون نقض قوانین، به موسیقی محبوبشان گوش دهند. اگرچه آمار استریم آنلاین همچنان در حال رشد است، اما تقاضا برای خرید مدل های کلاسیک و نانو نشان می دهد که بخشی از جامعه دیگر حاضر نیست لذتِ لمسِ فیزیکی را فدای سرعتِ دیجیتال کند.
دکتر علیرضا مجیدی
پزشک، نویسنده و بنیان گذار وبلاگ خبرنگاران
دکتر علیرضا مجیدی، نویسنده و بنیان گذار وبلاگ خبرنگاران .
با بیش از 20 سال نویسندگی ترکیبی مستمر در زمینهٔ پزشکی، فناوری، سینما، کتاب و فرهنگ.
باشد که با هم متفاوت بیاندیشیم!
دربارهٔ علیرضا مجیدی در خبرنگاران